pH là thứ quyết định phân bón có đến được cây hay không. Trên đất bazan Tây Nguyên bón vô cơ lâu năm, pH thường tụt xuống 4,5–5,0. Ở khoảng đó, lân bị cố định bởi sắt và nhôm, trung vi lượng mất khả dụng, và hệ vi sinh có ích gần như ngừng hoạt động. Bón thêm phân vào một nền đất như vậy chỉ làm tăng chi phí.
Kết cấu đất là vấn đề song song. Đất mất mùn thì các hạt kết dính lại thành tảng, nước không thấm xuống mà chảy tràn trên mặt, và rễ tơ không xuyên qua được. Dấu hiệu nhận ra ngay tại vườn: sau mưa vẫn thấy nước đọng mặt, còn dưới 15 cm đất vẫn khô.
Cả hai đều không chữa được bằng một đợt bón. Nâng pH cần vôi hoặc dolomite theo liều tính từ kết quả phân tích, bón trước hữu cơ ít nhất 15 ngày để không mất đạm. Mở lại kết cấu cần mùn, tức là cần hữu cơ bón đủ liều và đủ nhiều vụ — đây là phần việc tính bằng năm, không tính bằng đợt.
